Keuzehulp: therapie

De meest voorkomende therapievormen op een rij.

Als je op zoek gaat naar therapie, kom je al snel allerlei termen tegen: CGT, ACT, schematherapie, EMDR. Het kan lastig zijn om te zien welke vorm bij jou past. Op deze pagina zet ik de belangrijkste therapievormen op een rij, met bij elke vorm voor wie hij geschikt is. Zo krijg je houvast bij je keuze.

Wanneer denk je aan therapie?

Je hoeft niet eerst helemaal vast te zitten voordat therapie zinvol is. Sommige mensen ervaren al jaren een terugkerend patroon van negatieve gedachten, anderen hebben net een tegenslag gehad zoals verlies of een relatiebreuk, en weer anderen lopen vast in onzekerheid of perfectionisme.

Therapie is geen zwaktebod. Zie het als een gesprek met iemand die van een afstand meekijkt en luistert naar wat er echt speelt. Dat brengt vaak inzichten die je zelf niet zag, bijvoorbeeld dat je je eigen behoeften lang hebt genegeerd, of dat je overtuigingen over jezelf hebt die niet kloppen.

De belangrijkste therapievormen

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT). Hierbij staat je denkpatroon centraal: hoe hangen je gedachten, gevoelens en gedrag samen? Je leert onbehulpzame gedachten herkennen, toetsen aan de werkelijkheid en anders handelen. CGT is vaak effectief bij angst, somberheid en fobieën, en je pakt meestal gericht een concreet probleem aan.
  • Acceptance & Commitment Therapy (ACT). Bij ACT vecht je minder tegen vervelende gevoelens. Je leert er ruimte aan te geven en tegelijk stil te staan bij wat voor jou echt belangrijk is. Door te accepteren wat je niet direct kunt veranderen en te investeren in wat je voldoening geeft, kom je meer in balans.
  • Schematherapie. Hierbij onderzoek je diepgewortelde patronen die vaak vroeg in je leven zijn ontstaan, bijvoorbeeld het gevoel dat je niet goed genoeg bent. Je werkt stap voor stap aan gezondere manieren van denken, voelen en doen. Geschikt bij hardnekkige, terugkerende emotionele thema's.
  • Lichaamsgerichte therapie. De nadruk ligt op de wisselwerking tussen lichaam en geest. Spanning en emoties kunnen zich vastzetten in je lijf. Via oefeningen rond ademhaling, ontspanning en lichaamsbewustzijn leer je die signalen herkennen en reguleren.
  • EMDR. Deze methode wordt vooral ingezet bij trauma of ingrijpende gebeurtenissen. Je haalt een nare herinnering op terwijl je een prikkel volgt, zoals een oogbeweging. Dat helpt om de emotionele lading van die herinnering te verminderen.
  • Online therapie en e-health. Vaak een combinatie van gesprekken en oefeningen via een beveiligd platform. Fijn als je in je eigen tempo wilt werken, zonder reistijd.

Welke vorm past, hangt af van je hulpvraag, je persoonlijkheid en wat jij prettig vindt. De een wil praktisch en snel aan de slag, de ander juist graven in onderliggende thema's.

Eén sleutelvraag: wat wil je bereiken?

Voel je je verloren in het overzicht? Dan helpt het om stil te staan bij wat je hoopt te bereiken. Wil je op korte termijn leren om paniekaanvallen te verminderen? Dan past een praktische aanpak zoals CGT goed. Wil je vooral omgaan met diepgewortelde onzekerheid of vastgelopen patronen? Dan is een vorm die meer de diepte in gaat geschikter.

Je huisarts of een psycholoog kan helpen inschatten wat bij je past. En je zit nergens aan vast: het is heel normaal om later te switchen als een andere aanpak beter lijkt aan te sluiten.

"Is mijn probleem niet te klein?"

Een veelgehoorde gedachte is: mijn klacht is vast niet groot genoeg. Maar je kunt juist preventief hulp zoeken. Bij lichte tot matige klachten voorkom je zo dat ze zich opstapelen. Milde klachten serieus nemen is geen overdrijving, maar goed voor jezelf zorgen.

Kosten en vergoedingen

Houd bij je keuze ook rekening met kosten en vergoedingen. Of en hoeveel je vergoed krijgt, hangt af van je zorgverzekering en van de praktijk. Op de pagina tarieven en vergoedingen lees je hoe dat bij Unhooked zit.

Welke therapie ik bij Unhooked bied

In mijn praktijk werk ik vooral met CGT, ACT en EMDR. Welke vorm we inzetten, bepalen we samen, op basis van je klachten en wat bij jou past. Soms is een praktische, gestructureerde aanpak het beste, soms is er juist ruimte voor zelfonderzoek nodig. Vaak is het een combinatie. Ik geloof dat iedereen een eigen mix van inzichten en praktische handvatten nodig heeft, en daar stemmen we de aanpak op af.

Wil je weten hoe je vervolgens een therapeut kiest bij wie je je op je gemak voelt? Lees dan hoe je een therapeut kiest.

Neem het stuur terug in handen.

Neem vrijblijvend contact op voor een kennismaking.

Maak een afspraak

Deze pagina is geschreven door Julian Moonen, GZ-psycholoog bij Unhooked in Utrecht.